Naar overzicht

Hoera, de crisis maakt van politici weer echte mensen

02 april 2020 - 4 min. leestijd
Beerd Beukenhorst en Maartje van Bavel

– op 02.04.2020 gepubliceerd in het Financieele Dagblad (FD) – klik hier

De opmerking ‘Dat is een politiek correct antwoord’ is al lange tijd geen compliment meer. Veel van wat je in de politieke arena ziet is framing, politiek jargon, vliegen afvangen en bewust zo min mogelijk zeggen. En dat creëert enorm veel afstand tussen de maatschappij en de politiek. Het doet afbreuk aan het vertrouwen. Maar in deze crisis zie je ineens een nieuwe trend ontstaan: de echtheid komt weer terug in de politiek! Een absolute verademing.

We zien nu politici die communiceren op een manier die wat ons betreft deze crisis mag overleven. Ze zijn ineens weer echte mensen geworden, zoals jij en ik. Ze worden wel eens boos of gefrustreerd, ze zijn oprecht geraakt en tonen hun medeleven, of proberen simpelweg hun stinkende best te doen in de omstandigheden. Zonder de illusie te willen wekken dat de oplossing van hún partij de enig mogelijke waarheid is. Ze lijken minder hun best te doen om te spreken als een politicus, maar meer te zeggen wat ze écht vinden.

Oprecht geërgerd
En dat blijkt ze als politici veel effectiever te maken. Veel analisten roemden de televisietoespraak van premier Mark Rutte van 16 maart. Ze gaven kwalificaties als empathisch, vaderlijk, eerlijk en realistisch. Een peiling van tv-programma EenVandaag bevestigde het effect: het vertrouwen in de premier steeg direct na de speech van circa 35% naar maar liefst 68%. Dinsdag bleek deze lijn flink door te zetten. Rutte’s VVD steeg maar liefst acht zetels in de Ipsos-peiling van hetzelfde tvprogramma. De kiezers gaven daarbij als verklaring veel vertrouwen in de premier te hebben.

Het was ook verfrissend om de premier oprecht geërgerd te zien bij de aankondiging vorige week van de nieuwe minister voor Medische Zorg en Sport, Martin van Rijn, als opvolger van Bruno Bruins. Van Rijn was in zijn eerdere rol van staatssecretaris op de vingers getikt over bezuinigingen in verzorgingstehuizen. Of er niet eerst een gesprek over dit ‘vlekje gehouden moest worden, wilde een journalist weten. Rutte onderbrak hem zichtbaar geïrriteerd. ‘Zullen we gewoon even blij met zijn komst zijn?’ verzuchtte hij. Geen gedraai, geen afgemeten oneliner, maar een opmerking uit het hart.

Dinsdag zagen we die oprechtheid in de discussie bij Op1 over de solidariteit met onze zuid-europese lidstaten. CU-fractieleider en coalitiepartner Gert-Jan Segers hekelde de harde opstelling van het kabinet en gaf het heldere antwoord: ‘Italië is een drama. Dat land ligt in puin. De eerste boodschap zou wat mij betreft zijn: wij gaan jullie helpen’. Ook minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport kon vorige week zijn echte gevoel niet meer verbergen nadat hij in Brabant groepen jongeren op straat had gezien: ‘Ik weet echt niet onder welke steen jij gelegen hebt, als je nu nog niet snapt dat dit ernstig is!.’ De oprechte frustratie was voelbaar door het scherm. Dit is de helderheid die burgers nu willen horen van hun politici. Gewoon een eerlijke reactie, zoals gewone mensen die ook geven wanneer hun mening gevraagd wordt.

Verlost
We zien politici van links tot rechts verlost zijn van hun politieke jargon. En ineens herkennen we ze weer als echte mensen. Eindelijk zien we geen politici die verontwaardiging spelen of functioneel ‘Ik hoor jullie’ herhalen. We zien betrokken professionals die hun verantwoordelijkheid bloedserieus nemen, als vertegenwoordigers van een land in crisis. De feiten doen er gelukkig weer toe als het gaat om mensenlevens, en die behoefte aan echtheid vertaalt zich ook naar onze leiders. Door het realisme en pragmatisme waartoe deze crisis ons dwingt, zien we onze politici weer als de mensen die ze van nature zijn – en dat wordt enorm gewaardeerd. Laten we hopen dat ze dit onthouden en meenemen in hun leiderschap voor hierna. Want niet alleen in tijden van crisis herkennen we het liefste echte mensen in onze bestuurders.

Beerd Beukenhorst is historicus en speech coach. Maartje van Bavel is eigenaar van communicatiebureau Speech Republic.

Magiemoment

Ontvang elke maand inspiratie voor magische communicatie in je mailbox.
We sturen alleen nuttige e-mails, beloofd!

Wij vinden spam ook vervelend en zullen niet meer dan één keer p.w. uitzenden.