Naar overzicht

Kickstart je brein!

15 november 2017 - 5 min. leestijd
Beerd

Toekomst

De mens is de enige soort die zich een idee kan vormen over de toekomst. Dit vermogen stelt ons in staat een beeld te vormen van de situatie in het heden in het perspectief van de tijd; hoe we hier zijn gekomen en hoe het heden zich zou kunnen ontwikkelen in de toekomst. Dat is een waanzinnig krachtige vaardigheid: het helpt ons plannen, voorbereiden, anticiperen – kortom, het helpt ons overleven!

Als historicus ben ik altijd gefascineerd geweest door de ‘lessen van het verleden’ – hoe kunnen we onze toekomst nou beter inrichten door te leren van eerder gemaakte fouten? Wat me vaak opviel, was dat de mensen die hierover schreven altijd eerst uitgebreid de kritiek moesten weerleggen dat ze de toekomst niet konden voorspellen. Logisch natuurlijk, maar het is net zo logisch dat je met de juiste informatie best een realistische inschatting kan maken over wat we kunnen verwachten!

Toch aarzelen we vaak om ons uit te spreken over de toekomst, omdat we bang zijn het mis te hebben. Hoewel we vanuit onze eigen expertise of ervaring misschien best een belangrijke bijdrage zouden kunnen leveren! Is het namelijk niet zo dat er altijd vraag is naar mensen met visie, dat een kerncompetentie van leiderschap het aangeven van de richting is én dat geen enkele succesvolle ondernemer gestart is met honderd procent zekerheid over de toekomst?

Volgens de Harvard psycholoog Dan Gilbert is er meer aan de hand dan alleen de angst om afgewezen te worden. Zijn onderzoek heeft uitgewezen dat mensen last hebben van een bepaalde illusie wanneer ze nadenken over hun eigen positie in de tijd. Dat zit zo. Iedereen weet dat alles constant aan het veranderen is: de natuur om ons heen, de samenleving waarin we ons begeven, het bedrijf waar we werken, de mensen om ons heen, of onszelf als individu. Maar als we over onszelf nadenken, vinden we het heel erg lastig om ons een beeld te vormen over hoe groot die verandering wel niet zou kunnen zijn, aldus Gilbert. We verwachten dat we zelf in de toekomst veel minder gaan veranderen dan dat we daadwerkelijk doen. Mensen blijken over het algemeen heel slecht in staat om op een realistische manier de mate van verandering in te kunnen schatten. We denken daarin dus opmerkelijk genoeg vaak helemaal niet te overmoedig of te groots, maar juist te bescheiden!

Hoe zit dat? Gilbert noemt dat “the illusion of the end of history”. Onze hersenen denken dat de veranderingen uit het verleden ons gemaakt hebben tot de persoon die we nu zijn – en dat we vanaf nu eigenlijk altijd die persoon zullen blijven! Als we er wat langer over nadenken, kunnen we voorbij die illusie kijken, maar ons brein vertelt ons in onze ‘default-modus’: je bent nu af, dit is wie je bent. Daardoor vinden we het heel erg lastig om ons een toekomst voor te stellen die rekening houdt met het feit dat wijzelf ook anders zullen zijn in die toekomst…

Terugkerend naar het begin: het is van grote waarde om ons een beeld te vormen over de toekomst. Het kan gevaren afwenden en dromen werkelijkheid maken. Het levert je dus heel veel op om daar een realistisch beeld over te hebben. Dus hoe overwin je nu “the illusionist of the end of history?” Simpel. Met bewuste inzet.

Begin met je hersenen uit hun ‘default-modus’ te halen. Stel je twee situaties voor waarin je een verandering verwacht of wenst: één uit je persoonlijk leven en één uit je werkende leven. Ga nu eens twee jaar terug in de tijd en beschrijf beide situaties voor jezelf, zoveel mogelijk in detail. Je kan dat uitschrijven, er een spraakbericht van maken, uittekenen – hoe jij maar wilt. Beschrijf vervolgens de situaties in het heden op dezelfde manier. En nu komt de uitdaging: ga vervolgens een jaar vooruit en doe hetzelfde. Probeer dat nu eens zo realistisch mogelijk te doen – en dan bedoel ik niet zo bescheiden mogelijk! Als je de mate van verandering in de afgelopen twee jaar overziet, dan zou de verandering over een jaar minstens de helft zo groot kunnen zijn, toch?

Wanneer je eenmaal een gedetailleerd en aansprekend toekomstbeeld hebt, gaan je hersenen er ineens veel behulpzamer mee om: je gaat onbewust letten op de signalen die horen bij dat toekomstbeeld! Zodat je kansen gaat herkennen, mogelijkheden gaat zien en op de juiste signalen kan anticiperen. Zodat dat ontastbare toekomstbeeld steeds tastbaarder gaat worden. Dus schudt je hersenen wakker en laat ze niet in de veronderstelling dat jij of de wereld om je heen af is.

En spreek dat beeld vervolgens uit! Zodat je de fantasie van je toehoorders prikkelt en ze jouw toekomstige wereld kan laten zien. Want alleen dan kan je die wereld samen pas echt tastbaar gaan maken.

Magiemoment

Ontvang elke maand inspiratie voor magische communicatie in je mailbox.
We sturen alleen nuttige e-mails, beloofd!

Wij vinden spam ook vervelend en zullen niet meer dan één keer p.w. uitzenden.